ట్రై నెట్ న్యూస్22 ఆగస్టు 2026
దక్షిణ భారత రాష్ట్రాల సమస్యలు, అంతర్‌రాష్ట్ర వివాదాలు, అభివృద్ధి అంశాలు, కేంద్ర–రాష్ట్ర సంబంధాలు, నదీ జలాల పంపిణీ, నియోజకవర్గాల పునర్విభజన, విద్య, ఆరోగ్యం, భద్రత వంటి కీలక అంశాలపై దక్షిణాది రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు, కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా సమక్షంలో విస్తృతంగా చర్చించారు. తమిళనాడులోని మహాబలిపురం సమీపంలో జరిగిన దక్షిణ మండల మండలి 31వ సమావేశం దేశ రాజకీయ, పరిపాలనా వర్గాల్లో విశేష ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.
దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు సంబంధించిన అనేక కీలక సమస్యలు సంవత్సరాలుగా పరిష్కారం కోసం ఎదురుచూస్తున్న నేపథ్యంలో ఈ సమావేశం అత్యంత ప్రాధాన్యతను పొందింది. ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక, కేరళ, తమిళనాడు, తెలంగాణ రాష్ట్రాలతో పాటు పుదుచ్చేరి, లక్షద్వీప్, అండమాన్ నికోబార్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల ప్రతినిధులు సమావేశంలో పాల్గొన్నారు. కేంద్రం, రాష్ట్రాల మధ్య సమన్వయాన్ని పెంపొందించడం, అంతర్‌రాష్ట్ర వివాదాలకు సామరస్యపూర్వక పరిష్కారాలు కనుగొనడం సమావేశం ప్రధాన ఉద్దేశ్యంగా నిలిచింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు రాష్ట్రానికి సంబంధించిన అభివృద్ధి అంశాలతో పాటు నదుల అనుసంధానం, మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి వంటి అంశాలను ప్రస్తావించినట్లు సమాచారం. రాష్ట్రాల అభివృద్ధికి పరస్పర సహకారం అవసరమని, కేంద్రం నుంచి సమన్యాయం జరగాలని దక్షిణాది రాష్ట్రాల నాయకులు తమ అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేశారు.
కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రి డి.కె. శివకుమార్ దక్షిణాది రాష్ట్రాల రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం, నదీ జలాల వివాదాలు, కేంద్రం నుంచి రావాల్సిన నిధుల వంటి అంశాలను సమావేశం దృష్టికి తీసుకువచ్చారు. ముఖ్యంగా జనాభా నియంత్రణలో విజయవంతమైన దక్షిణాది రాష్ట్రాలు భవిష్యత్తులో నియోజకవర్గాల పునర్విభజన కారణంగా నష్టపోకూడదనే అంశం ప్రధాన చర్చకు వచ్చింది. ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో దక్షిణాది రాష్ట్రాల గొంతు బలహీనపడకూడదనే ఆందోళన పలువురు నాయకులు వ్యక్తం చేశారు.
తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి జోసెఫ్ విజయ్ పలు కీలక అంశాలపై కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా దృష్టిని ఆకర్షించారు. కావేరి జలాల వివాదం, మేకేదాటు అంశం, వైద్య విద్యలో ప్రవేశాలకు సంబంధించిన నీట్ పరీక్ష, నియోజకవర్గాల పునర్విభజన వంటి విషయాలపై తమిళనాడు తన అభిప్రాయాలను స్పష్టంగా వెల్లడించింది. దక్షిణాది రాష్ట్రాలు జనాభా నియంత్రణలో విజయం సాధించినందుకు వాటిని రాజకీయంగా శిక్షించే పరిస్థితి రాకూడదనే అభిప్రాయం సమావేశంలో వినిపించింది.
కేరళ ముఖ్యమంత్రి వి.డి. సతీశన్ ప్రాంతీయ సహకారాన్ని మరింత బలోపేతం చేయాల్సిన అవసరాన్ని వివరించారు. నదీ జలాల నిర్వహణ, రవాణా అనుసంధానం, పర్యావరణ పరిరక్షణ, తీరప్రాంత భద్రత, విపత్తుల నిర్వహణ వంటి అంశాల్లో దక్షిణాది రాష్ట్రాలు సమష్టిగా పనిచేయాలని ఆయన సూచించారు. రాష్ట్రాల మధ్య సహకారం పెరిగితే అభివృద్ధి వేగవంతమవుతుందని అభిప్రాయపడ్డారు.
తెలంగాణ తరఫున ఉప ముఖ్యమంత్రి మల్లు భట్టి విక్రమార్క సమావేశంలో పాల్గొన్నారు. తెలంగాణకు సంబంధించిన అంశాలు, కేంద్ర–రాష్ట్ర సంబంధాలు, ప్రాంతీయ అభివృద్ధి వంటి అంశాలపై రాష్ట్ర ప్రతినిధులు తమ అభిప్రాయాలను వెల్లడించారు. దక్షిణాది రాష్ట్రాలు ఎదుర్కొంటున్న అనేక సమస్యలు పరస్పరం ముడిపడి ఉన్నాయని, అందువల్ల ఉమ్మడి చర్చల ద్వారా పరిష్కార మార్గాలను అన్వేషించాల్సిన అవసరం ఉందని సమావేశంలో అభిప్రాయం వ్యక్తమైంది.
ఈ సమావేశంలో ప్రధానంగా నదీ జలాల వివాదాలు చర్చకు వచ్చాయి. కావేరి, మేకేదాటు వంటి అంశాలు తమిళనాడు, కర్ణాటక మధ్య చాలా కాలంగా వివాదాస్పదంగా ఉన్నాయి. నదీ జలాల పంపిణీలో న్యాయం జరగాలని సంబంధిత రాష్ట్రాలు తమ వాదనలను బలంగా వినిపించాయి. సుప్రీంకోర్టు, ట్రైబ్యునల్ ఆదేశాలను గౌరవిస్తూ సమస్యలకు శాశ్వత పరిష్కారాలు కనుగొనాలని పలువురు సూచించారు.
అదేవిధంగా నియోజకవర్గాల పునర్విభజన అంశం కూడా సమావేశంలో అత్యంత కీలకంగా మారింది. జనాభా ఆధారంగా పునర్విభజన జరిగితే జనాభా నియంత్రణలో ముందంజలో ఉన్న దక్షిణాది రాష్ట్రాల పార్లమెంటు ప్రాతినిధ్యం తగ్గే అవకాశం ఉందనే ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది. అభివృద్ధి, జనాభా నియంత్రణలో మెరుగైన ఫలితాలు సాధించిన రాష్ట్రాలకు అన్యాయం జరగకుండా కేంద్రం నిర్ణయం తీసుకోవాలని ముఖ్యమంత్రులు కోరారు.
విద్యా రంగంలో కూడా పలు అంశాలు చర్చకు వచ్చాయి. నీట్ పరీక్షకు సంబంధించి రాష్ట్రాల ప్రత్యేక పరిస్థితులను పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని తమిళనాడు కోరింది. గ్రామీణ, వెనుకబడిన వర్గాల విద్యార్థులకు అవకాశాలు తగ్గకుండా కేంద్రం తగిన నిర్ణయాలు తీసుకోవాలని రాష్ట్ర నాయకులు అభిప్రాయపడ్డారు.
మరోవైపు దక్షిణాది రాష్ట్రాల భద్రత, మాదకద్రవ్యాల అక్రమ రవాణా, తీరప్రాంత భద్రత, ఉగ్రవాద కార్యకలాపాల నియంత్రణ వంటి అంశాలపై కూడా చర్చ జరిగింది. ఒక రాష్ట్రంలో జరిగే నేరాలు మరో రాష్ట్రానికి విస్తరించే అవకాశం ఉన్నందున సమాచార మార్పిడి, పోలీసు వ్యవస్థల మధ్య సమన్వయం, కేంద్ర సంస్థలతో సహకారం మరింత పెరగాలని సూచించారు.
మహిళలపై నేరాల విచారణకు ప్రత్యేక వేగవంతమైన న్యాయస్థానాల ఏర్పాటు అంశం కూడా చర్చకు వచ్చింది. బాధితులకు త్వరితగతిన న్యాయం అందించేందుకు రాష్ట్రాలు, కేంద్రం కలిసి సమర్థవంతమైన చర్యలు తీసుకోవాలని అభిప్రాయపడ్డారు.
మొత్తంగా అమిత్ షా అధ్యక్షతన జరిగిన ఈ దక్షిణాది రాష్ట్రాల మహాసమావేశం కేవలం రాజకీయ సమావేశంగా కాకుండా, పరస్పర సమస్యలకు పరిష్కార వేదికగా నిలిచింది. భిన్న రాజకీయ పార్టీలకు చెందిన ముఖ్యమంత్రులు ఒకే వేదికపైకి వచ్చి తమ రాష్ట్రాల ప్రయోజనాలను, దక్షిణాది ప్రజల సమస్యలను కేంద్రం ముందు ఉంచడం ఈ సమావేశం ప్రత్యేకత.
సమాఖ్య స్ఫూర్తిని బలోపేతం చేస్తూ, రాష్ట్రాల మధ్య ఉన్న విభేదాలను చర్చల ద్వారా పరిష్కరించుకోవడం భారత ప్రజాస్వామ్యానికి అవసరమని ఈ సమావేశం మరోసారి చాటిచెప్పింది. దక్షిణాది రాష్ట్రాల అభివృద్ధి, రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం, నదీ జలాల పంపిణీ, విద్య, ఆరోగ్యం, భద్రత వంటి అంశాల్లో తీసుకునే నిర్ణయాలు భవిష్యత్తులో దేశ రాజకీయాలపై కూడా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
అమిత్ షా సమక్షంలో జరిగిన ఈ కీలక సమావేశంలో చర్చించిన అంశాలపై కేంద్రం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు తదుపరి చర్యలు తీసుకుంటేనే సమావేశం అసలు ఫలితం ప్రజలకు అందుతుంది. సమస్యలపై చర్చించడం ఒక ఎత్తయితే, వాటికి శాశ్వత పరిష్కారాలు చూపడం మరో ఎత్తు. ఆ దిశగా ఈ సమావేశం దక్షిణాది రాష్ట్రాల మధ్య కొత్త సహకారానికి నాంది పలుకుతుందనే ఆశాభావం వ్యక్తమవుతోంది.
